Uchwała Składu 7 Sędziów NSA (sygn. I FPS 6/150) z dnia 16.11.2015 r. – rzeczowe rozliczenie wynagrodzenia z tytułu umorzenia udziałów opodatkowane podatkiem VAT

Małgorzata Gach13 grudnia 2015Komentarze (0)

Jakiś czas temu pisałam o wystąpieniu z pytaniem prawnym do rozszerzonego Składu Siedmiu Sędziów NSA w zakresie opodatkowania VAT przekazania nieruchomości wspólnikowi w zamian za udziały własne nabyte przez spółkę w celu ich umorzenia.

W dniu 16.11.2015 r. (sprawa sygn. akt I FPS 6/15) uchwała taka zapadła, z tym że niestety nie jest on korzystna dla podatników. NSA w uchwale wskazał bowiem, że:

„Przekazanie nieruchomości wspólnikowi w zamian za nabycie przez spółkę jego udziałów w celu ich umorzenia podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 7 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm)”.

W uzasadnieniu uchwały NSA uznał, że:

  • dla rozpoznania sprawy istotna była z jednej strony jest definicja dostawy zawarta w ustawie o podatku VAT oraz ocena charakteru instytucji umorzenia udziałów zawarta w art. 199 K.s.h.
  • w zakresie art. 5 u.p.t.u. stwierdzono, że „Ze względu na to, że u.p.t.u. zawiera własną definicję dostawy nie ma uzasadnienia, by dostawę towarów na gruncie podatku VAT utożsamiać z cywilnoprawną umową dostawy, czy sprzedaży. Dostawa na gruncie u.p.t.u. ma bowiem szerszy zakres. Istotą dostawy w rozumieniu u.p.t.u. jest przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Chodzi przy tym przede wszystkim o możliwość faktycznego dysponowania rzeczą, a nie rozporządzenie nią w sensie prawnym”.
  • Dalej NSA stwierdził, że dostawa podlega opodatkowaniu, gdy jest odpłatna z tym że wynagrodzenie może być zarówno pieniężne jak i rzeczowe.
  • Dalej NSA wskazał, że „W sytuacji, gdy w zamian za zbyte przez wspólnika udziały, mające określoną wartość, w ramach instytucji umorzenia udziałów, spółka przekazuje wspólnikowi towar w rozumieniu art. 2 pkt 6 u.p.t.u., to w ramach tej instytucji dochodzi do dostawy towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku 7 ust. 1 u.p.t.u. Dochodzi bowiem w tym przypadku do przeniesienia przez spółkę na rzecz wspólnika prawa do rozporządzenia towarem jak właściciel. Przeniesienie to jest odpłatne, gdyż spółka uzyskuje w zamian udziały, które mają określoną wartość nie tylko nominalną. Nie ma przy tym znaczenia, że czynność ta odbywa się w ramach instytucji umorzenia udziałów”.
  • Uzasadniając swoje stanowisko NSA odwołał się do dość – jak dla mnie szczególnego argumentu. Mianowicie uznał, że skoro wniesienie wkładu niepieniężnego do spółki jest odpłatną dostawą towarów i podlega opodatkowaniu VAT, to ta sama zasada powinna znajdować zastosowanie do przekazania przez spółkę prawa handlowego wspólnikowi nieruchomości, w zamian za nabyte od wspólnika udziały, – przy czym uznano, że dokonywanie takiej operacji w ramach dobrowolnego umorzenia udziałów nie ma tutaj znaczenia prawnego.
  • Idąc dalej NSA uznał, że zgodnie z art. 19 Dyrektywy 112 wyłączone spod opodatkowania zostały czynności, których przedmiotem jest całość lub część majątku przedsiębiorstwa podatnika. „Ta ostatnia sytuacja ma jednak odniesienie, jak wynika z orzecznictwa TSUE, do składników przedsiębiorstwa, które są zdolne do prowadzenia niezależnej działalności gospodarczej (vide wyrok w sprawie C- 497/01 Zita Modes Sarl). Wskazany wyżej przepis Dyrektywy 112 nie dotyczy zatem czynności, której przedmiotem, jak w tej sprawie są jedynie nieruchomości”.
  • NSA stwierdził również, że przyjęcie odmiennego stanowiska stanowiłoby naruszenie zasady powszechności wynikającej z art. 1 ust. 2 Dyrektywy 112 a okoliczność, iż chodzi tutaj o dostawę nie dokonywaną w istocie w ramach działalności gospodarczej podmiotu ale o czynność restrukturyzacyjną nie znalazła uznania w oczach rozszerzonego składu NSA.

No cóż, miałam nadzieję na inne rozstrzygnięcie sprawy – uwzględniające subtelną – ale istniejącą różnicę pomiędzy „zwykłą” dostawą towarów za określoną cenę, a przeniesieniem nieruchomości w celu rozliczenia czynności, które nie są zwykłą działalnością gospodarczą, a czynnościami o charakterze restrukturyzacyjnym czy właścicielskim.

{ 0 komentarze… dodaj teraz swój }

Dodaj komentarz

Poprzedni wpis:

Następny wpis: