Wydatki na nabycie akcji. Najpierw zapłać za akcje, a potem sprzedaj

Przepisy dotyczące zaliczania wydatków na nabycie akcji lub udziałów w spółkach do kosztów uzyskania przychodów wydawać by się mogły dość jasne. Zatem jeśli kupujący poniesie wydatki na nabycie akcji, to staną się one u niego kosztem w dacie sprzedaży tych walorów. Nie jest to jednak wszystko takie proste.

Autor:Małgorzata Gach | Kategoria:Podatek dochodowy od osób fizycznych, Podatek dochodowy od osób prawnych, | Data: . Tagi: , , , , , , , , ,
wydatki na nabycie akcji Podatki w spółkach

Na czym polega problem przy wydatkach na nabycie akcji

Jak wspominałam już wyżej wydatki gotówkowe na nabycie akcji czy udziałów w spółkach aktywują się jako koszty podatkowe przy ustalaniu dochodu do opodatkowania z ich sprzedaży (art. 23 ust. 1 pkt. 38) u.p.d.f.). Tym samym moment zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów zostaje przesunięty w czasie.

Niejednokrotnie jednak spotyka się sytuacje, w której strony ustaliły płatności ratalne za akcje, nawet dość istotnie przesunięte w czasie. Jeśli nabywca akcji dokonał już mimo to pełnej zapłaty za akcje a następnie postanowił sprzedaż akcje na rzecz kolejnej osoby, problemu z kosztem podatkowym nie ma. To co zostało wydane na nabycie akcji czy udziałów zostaje w całości uznane za koszt podatkowy pomniejszający przychód ze sprzedaży tych walorów.

Gdzie może tkwić ryzyko?

Problem może powstać natomiast w tych sytuacjach, w których zanim nastąpi pełna faktyczna zapłata za akcje, akcjonariusz dokonał ich kolejnej sprzedaży na rzecz innej osoby. Czy w takiej sytuacji kosztem uzyskania przychodów jest cała kwota wynikająca z umowy nabycia akcji, którą nabywca tak czy inaczej będzie zmuszony zapłacić, czy też kosztem tym będą tylko raty płatności faktycznie już przez nabywcę zapłacone?

Niestety pojęcie „wydatków”, którym posługuje się Ustawa podatkowa jest utożsamiane przez organy podatkowe z wydatkami faktycznie poniesionymi, tj. z kwotami rzeczywiście zapłaconymi za akcje (np. interpretacja podatkowa Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 12 maja 2016 r. sygn. ILPB2/4511-1-566/16-2/NK).

Tak samo do ww. kwestii zadają się podchodzić także sądy administracyjne.

Np. w uzasadnieniu do wyroku WSA w Warszawie z dnia 22.06.2015 r. sygn. III SA/Wa 2508/15 Sąd ten wskazał, że:

W ocenie Sądu, przez wydatki, o których mowa w art. 23 ust. 1 pkt. 38 u.p.d.o.f., należy rozumieć wydatki podatnika bezpośrednio związane z nabyciem udziałów (akcji). Przy czym przez wydatki, o których mowa w tym przepisie, trzeba rozumieć wydatki dokonane przez podatnika, a więc faktycznie poniesione. Sąd w tym względzie podziela zatem stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z 6 marca 2003 r., I SA/Po 3040/01 (publ. PP 2003/11/50; Lex nr 81286), a także stanowisko tut. Sądu wyrażone w wyroku z dnia 17 listopada 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 902/14 (CBOiSA), przyjmując je za swoje. NSA w powyższym wyroku stwierdził, że w przypadku objęcia udziałów (akcji) w spółce albo wkładów w spółdzielni, kosztem uzyskania przychodu są tylko i wyłącznie wydatki faktycznie poniesione na objęcie lub nabycie udziałów (akcji) lub wkładów. Zdaniem NSA dlatego objęcie udziałów w spółce z o.o. w zamian za niewykupiony weksel własny – nie było związane z poniesieniem przez podatnika wydatku, stanowiącego koszt uzyskania przychodu.

W innym wyroku, tj. wyroku z dnia 10.11.2016 r. sygn. II FSK 2331/14 NSA w Warszawie uznał, że:

Skoro ustawodawca używa określenia “wydatki”, a nie koszty, to uznać należy, że pozwala na uznanie za koszt uzyskania przychodów jedynie rozchód środków pieniężnych, stanowiący faktyczne zmniejszenie aktywów podatnika.

 Wydatki na nabycie akcji – podsumowanie

Podsumowując, stanowiska organów oraz sądów idą w kierunku przyjęcia, że kosztem podatkowym są w takim stanie rzeczy jedynie kwoty rzeczywiście zapłacone za akcje.

Natomiast wskazać trzeba, że jakkolwiek ustawa posługuje się wprawdzie pojęciem „wydatków” ale nigdzie normatywnie nie wskazano, że muszą to być wydatki faktycznie poniesione.

Niezależnie od tego, w przypadku płatności ratalnej, nabywca akcji, który dokonał następnie ich sprzedaży i tak będzie zobowiązany do zapłaty całej ceny za akcje. Czyli de facto wcale nie zapłaci za akcje mniej, niż powinien. Zatem fakt przesunięcia w czasie faktycznej zapłaty ceny nie powinien mieć znaczenia prawnego.

Niestety na chwilę obecną ma…

Polecane wpisy