Earn-out jako koszt podatkowy rozliczany na bieżąco – zmiana podejścia organów podatkowych

Obraz Mohamed Hassan z Pixabay

Earn-out – obecne stanowisko Szefa KAS

Szef Krajowej Administracji Skarbowej w interpretacji z 2 stycznia 2026 r. (DOP12.8221.30.2025) dokonał istotnej zmiany dotychczasowego podejścia do podatkowego rozliczenia mechanizmu earn-out w transakcjach sprzedaży udziałów.

Organ uznał, że kwota earn-out płacona sprzedającemu może stanowić pośredni koszt uzyskania przychodów, potrącalny w dacie poniesienia, a nie wydatek uznawany za koszt podatkowy dopiero przy zbyciu udziałów/akcji.

Earn-out to nie cena nabycia udziałów

Kluczowym elementem rozstrzygnięcia jest odejście od automatycznego kwalifikowania earn-out jako wydatku na nabycie udziałów, o którym mowa w art. 16 ust. 1 pkt 8 ustawy o CIT.

Przepis ten wyłącza z kosztów podatkowych wydatki na nabycie udziałów – do momentu ich zbycia.

Dotychczasowe stanowisko organu interpretacyjnego prowadziło zatem do tego, że dodatkowe kwoty wypłacone sprzedającemu z tytułu earn-out mogły stanowić koszty uzyskania przychodów dopiero w tym momencie w którym obecny kupujący (który zapłacił cenę nabycia oraz kwotę earn-out) dokona w przyszłości zbycia obecnie nabytych walorów.

Jednakże zdaniem Szefa KAS, skoro earn-out ma charakter niepewny i warunkowy, nie jest znany co do wysokości w momencie zawarcia umowy, nie warunkuje przeniesienia własności udziałów, stanowi odrębne zobowiązanie kontraktowe, realizowane już po nabyciu udziałów – to świadczenie to nie jest utożsamiane z ceną nabycia udziałów. Tym samym nie podlega opisanemu wyżej reżimowi z art. 16 ust. 1 pkt 8 ustawy o CIT.

Koszt pośredni potrącalny na bieżąco

Organ potwierdził, że earn-out spełnia ogólną definicję kosztu uzyskania przychodów określoną w art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, zgodnie z którym:

„Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów”.

Earn-out został zatem w konsekwencji uznany za koszt pośredni, związany z całokształtem działalności gospodarczej podatnika.

W efekcie zastosowanie ma art. 15 ust. 4d ustawy o CIT, zgodnie z którym koszty inne niż bezpośrednio związane z przychodami są potrącalne w dacie ich poniesienia, tj. w dniu ujęcia w księgach rachunkowych (art. 15 ust. 4e ustawy o CIT).

Nie zyski kapitałowe, lecz działalność operacyjna

Równie istotna jest kwalifikacja earn-out do właściwego źródła przychodów. Ustawa o CIT wyodrębnia dwa źródła przychodu tj. 1) zyski kapitałowe (w każdym przypadku opodatkowane 19% podatkiem CIT), oraz 2) przychody z innych źródeł (opodatkowane stawką 9% lub 19% zależnie od poziomu przychodów rocznych).

W tym kontekście Szef KAS wskazał, że katalog przychodów z zysków kapitałowych, określony w art. 7b ust. 1 ustawy o CIT, ma charakter zamknięty i nie obejmuje kosztów ponoszonych w celu rozwoju działalności operacyjnej.

Jeżeli zatem celem nabycia udziałów jest zwiększenie udziału w rynku, synergie operacyjne lub zabezpieczenie podstawowej działalności, a nie inwestycja kapitałowa (dywidendy czy sprzedaż udziałów), earn-out należy zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów z innych źródeł niż zyski kapitałowe (art. 7 ust. 1 ustawy o CIT).

Podsumowanie

Zmiana interpretacji ma duże znaczenie dla podatników realizujących transakcje M&A. Potwierdza, że earn-out:

a) może być rozliczany na bieżąco w kosztach podatkowych,

b) nie musi „czekać” na moment sprzedaży udziałów,

c) nie zawsze obciąża wynik z zysków kapitałowych.

To istotne ograniczenie ryzyka podatkowego i wyraźny sygnał bardziej ekonomicznego, a nie formalnego, podejścia organów do rozliczeń transakcyjnych.