Odstępne z umowy najmu jako koszt uzyskania przychodów

Niejednokrotnie zdarza się, że strony umowy najmu zastrzegają dla najemcy prawo do odstąpienia od umowy najmu przed jej zakończeniem za zapłatą określonej kwoty pieniężnej. Jest to szczególnie istotne przy umowach najmu zawartych na czas określony, które w innych przypadkach musiałyby obowiązywać do końca upływu terminu przewidzianego w tych umowach – prowadząc niejednokrotnie do powstania po stronie najemcy istotnych strat finansowych.

Autor:Małgorzata Gach | Kategoria:Podatek dochodowy od osób fizycznych, Podatek dochodowy od osób prawnych, Spółka akcyjna, Spółka cywilna, Spółka jawna, Spółka komandytowa, Spółka partnerska, Spółka z o.o., | Data: . Tagi: , , , , , , , ,
Niespłacone zobowiązania

Czy takie odstępne z umowy najmu może zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów?

Tematem tym zajmował się ostatnio WSA w Krakowie w sprawie o sygn. I SA /Kr 28/15 z dnia 27 kwietnia 2015 r. W wyroku tym WSA stwierdził, że:

Wydatki na odstępne mogą zatem stanowić koszt uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. W analizowanej sprawie związek z przychodem może przejawiać się choćby w zaoszczędzeniu kwoty niezbędnej do uiszczenia czynszu, czy z innymi wydatkami związanymi z funkcjonowaniem nierentownych obiektów.

W tym bardzo korzystnym dla podatników wyroku WSA wskazał, że podziela w całości tezy wynikające z wyroków NSA w Warszawie z dnia 11 grudnia 2013r. sygn. akt II FSK 557/12 oraz II FSK 478/12.

WSA rozprawił się dalej z treścią art. 16 ust. 1 pkt. 22) u.p.d.p. – powoływanym niekiedy jako przepis wyłączający wydatki z kosztów uzyskania przychodów. Przepis ten wskazuje, że do kosztów podatkowych nie zalicza się „kar umownych i odszkodowań z tytułu wad dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług oraz zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad albo zwłoki w usunięciu wad towarów albo wykonanych robót i usług”. Zdaniem Sądu zapisów tych nie stosuje się do odstępnego zapłaconego w związku za zakończeniem umowy ze względu na ekonomiczną kalkulację kosztów.

Dalej wskazano, że jeśli zapłata kwoty odstępnego ogranicza konieczność ponoszenia innych wydatków przez podatnika i ma wpływ na racjonalność alokacji wydatków w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, to taki wydatek powinie być traktowany jako wydatek na zachowanie lub zabezpieczenie źródła przychodów. W tym kontekście zatem nie może ulegać wątpliwości, że wydatek taki stanowi dla podmiotu koszt uzyskania przychodu.

WSA podsumowując rozważania podkreślił, że:

Należy jednak zaakcentować fakt, że przy ocenie dopuszczalności kwalifikowania do kosztów uzyskania przychodów wydatków z tytułu kar umownych i odstępnego należy przykładać szczególne znaczenie do rozumienia terminów „zachowanie” i „zabezpieczenie” źródła przychodów. W szczególności, jeżeli jako zabezpieczenie źródła przychodów należy rozumieć koszty poniesione na ochronę istniejącego (podstawowego) źródła przychodów, w taki sposób, aby to źródło funkcjonowało w bezpieczny sposób, to ograniczenie strat finansowych w postaci rezygnacji z wydatku, pomimo poniesienia pewnych kosztów, służy właśnie temu celowi. W dynamicznie zmieniającej się rzeczywistości gospodarczej, poniesienie pewnych wydatków (zapłata kary umownej nie wyłączonej z kosztów uzyskania przychodów w art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych czy odstępnego) ograniczy straty, które zachwiałyby możliwością uzyskiwania przychodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Istotne jest więc, aby kwalifikując dany wydatek jako koszt podatkowy uwzględniać również kwestię logicznego ciągu zdarzeń determinujących określone i konkretne działania podatnika, począwszy od momentu zawarcia umów najmu. Należy zatem oceniać racjonalność określonego działania dla osiągnięcia przychodu, a fakt, że podatnik nie oczekiwał określonego efektu gospodarczego nie dyskwalifikuje poniesionego wydatku jako kosztu uzyskania przychodu. W procesie działań gospodarczych przedsiębiorca dąży bowiem nie tylko do maksymalizacji przychodów, ale i minimalizacji strat.

Słusznie zatem WSA podkreślił, że do wydatków typu odstępne z umowy najmu lub kara umowna powinno się z punktu widzenia podatków podchodzić logicznie, uwzględniając całokształt sytuacji, z uwzględnieniem faktu, że określone wydatki mogą być ponoszone także w celu zminimalizowania strat, a zatem w celu zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodu.

W przypadku umów najmu odstępne może zatem lepszym podatkowo rozwiązaniem niż kara umowna odpowiadająca wartości czynszu za okres umowny, co jest spotykane często w umowach najmu zawartych na czas określony.

Polecane wpisy
ZACZEKAJ! NIE PRZEGAP!Czy wiesz, jaka spółka jest dla Ciebie najlepsza?

Jeśli nie, to zerknij na nowy cykl #Poznaj się na spółkach, który stworzyłam na moim siostrzanym blogu "Prawo dla księgowych".

Już teraz dostępna jest do pobrania darmowa "PORÓWNYWARKA SPÓŁEK", gdzie zestawiłam ze sobą wszystkie osiem spółek, w ramach których działać można obecnie na terenie RP.