Przedsiębiorca decydujący się na przekształcenie swojej działalności w spółkę ma prawo uzyskać interpretację podatkową także w zakresie spółki powstałej z takiego przekształcenia

W praktyce działania Kancelarii zdarzyło nam się kilkakrotnie, że organy podatkowe, do których występowaliśmy o wydanie interpretacji w zakresie podatkowych skutków przekształcenia przedsiębiorcy wpisanego do CEIDG w jednoosobową spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółkę akcyjną, odmawiały wszczęcia postępowania w tej sprawie, argumentując to brakiem legitymacji formalnej podmiotu. Do tej pory jednak żaden z naszych Klientów nie zdecydował się na kontynuowanie postępowania bo przerażał ich czas i zawiłości prawne postępowania.

Autor:Małgorzata Gach | Kategoria:Pozostałe tematy, | Data: . Tagi: , , ,

Ostatnio natknęłam się jednak na wyrok NSA, w którym sąd rozpoznawał przedstawiony powyżej problem i jednoznacznie wskazał, że przedsiębiorca decydujący się na przekształcenie firmy posiada status „osoby zainteresowanej” i może skutecznie domagać się interpretacji podatkowej w zakresie podatkowych skutków utworzenia spółki kapitałowej powstałej z przekształcenia.

Chodzi tutaj o wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2014 r. sygn. II FSK 2630/12.

Tytułem wstępu wskazać należy, że podstawą odmowy wszczęcia postępowania w sprawie była okoliczność, iż zdaniem organów podatkowych przedsiębiorca jako osoba fizyczna nie miał uprawnienia do uzyskania informacji o spółce z o.o. podlegającej opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych. Nie mógł być on również „innym podmiotem”, o którym mowa w art. 14n § 1 Ordynacji Podatkowej, ponieważ przekształcenia prowadzonej działalności gospodarczej w spółkę nie można utożsamiać z zamiarem jej utworzenia. Organ doszedł przy tym do przekonania, że o interpretację może wystąpić w tej sytuacji jedynie spółka powstała w wyniku przekształcenia. Teza ta może i słuszna literalnie ale zupełnie bezsensowna, zważywszy że odpowiedź organu mogła w gruncie rzeczy przesądzać czy podatnikowi opłaca się w ogóle przeprowadzać to przekształcenie czy też lepiej np. zastosować opcję aportową czy też inaczej przenieść swoją działalność do spółki kapitałowej.

Sąd pierwszej instancji – zdecydowanie słusznie – uwzględnił skargę na stanowisko organu i uznał, że pojęcie „utworzenie”, którym posłużono się w art. 14n § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, znaczy tyle co „zawiązanie” w rozumieniu art. 151 § 2 i art. 169 k.s.h., „powstanie” w rozumieniu art. 163 k.s.h. oraz „przekształcenie” w rozumieniu art. 584(4) k.s.h. Ratio legis art. 14n § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej polega bowiem na udzieleniu osobie fizycznej, zainteresowanej utworzeniem spółki kapitałowej, możliwości uzyskania interpretacji, która będzie chroniła spółkę oraz osoby trzecie (członków jej zarządu), zgodnie z art. 14p Ordynacji podatkowej. Tym samym WSA nakazał organom uznanie przedsiębiorcy za „osobę zainteresowaną” zgodnie z art. 14b Ordynacji Podatkowej i co za tym idzie uznał, że złożony wniosek powinien podlegać rozpoznaniu. Z tezą tą – powołując się w szczególności na słynną autonomię prawa podatkowego nie zgodził się Minister Finansów i wniósł skargę kasacyjną.

Po jej rozpoznaniu NSA we wskazanym już wyżej wyroku uznał, że:

  • Przypomnieć wypada w tym miejscu, że w świetle art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej zainteresowanym jest ten, kto zwraca się o wydanie interpretacji w jego indywidualnej sprawie. Stąd też osobą legitymowaną może być wyłącznie osoba, w stosunku do której wystąpił lub może wystąpić opisany we wniosku stan faktyczny, kształtujący jej sytuację prawnopodatkową. Krąg podmiotów legitymowanych do wystąpienia z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej został rozszerzony w art. 14n § 1 Ordynacji podatkowej o osoby planujące utworzenie spółki kapitałowej, w zakresie dotyczącym jej działalności.
  • Wbrew temu co podniósł Minister Finansów w rozpoznawanym środku zaskarżenia, opisywana instytucja przekształcenia nie jest formą transformacji ustrojowej istniejącego już podmiotu i nie wiąże się z sukcesją prawnopodatkową. W wyniku przekształcenia mamy bowiem do czynienia z tym samym podmiotem prawa, tymczasem nie ulega wątpliwości, że przekształcenie przedsiębiorcy, o którym jest mowa w art. 5841 k.s.h., prowadzi do utworzenia spółki prawa handlowego, która wcześniej nie istniała. Przekształcenie dochodzi bowiem do skutku z chwilą wpisania spółki do rejestru, która to czynność ma charakter konstytutywny. Równocześnie nie ustaje byt prawny osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, a jedynie zostaje ona wykreślona z odpowiedniego rejestru. Nie można zatem stwierdzić, że w przypadku przekształcenia przedsiębiorcy w spółkę prawa handlowego zachowana zostaje ciągłość podmiotowa. W istocie rzeczy przekształceniu ulega jedynie przedsiębiorstwo, poprzez zmianę formy prowadzonej działalności gospodarczej (zob. A. Kidyba, Komentarz do art. 5844 Kodeksu spółek handlowych, LEX/el. 2014).
  • W świetle powyższego zgodzić się należy z sądem pierwszej instancji, że „przekształcenie”, o którym jest mowa w art. 5841 k.s.h., odpowiada pojęciu „utworzenia”, którym posłużono się w art. 14n § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Naczelny Sąd Administracyjny podziela tym samym stanowisko wyrażone w zaskarżonym wyroku, że Skarżącą jest osobą zainteresowaną w sprawie jej wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, ponieważ planowała utworzenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

Wyrok ten pozostaje dla przedsiębiorców przymierzających się do przekształcenia firmy w spółkę kapitałową zdecydowanie korzystny. Dzięki temu możliwe będzie uzyskanie wiedzy nie tylko co do skutków podatkowych po stronie osoby fizycznej, lecz także w zakresie potencjalnych ryzyk podatkowych już po przekształceniu w nowym podmiocie. O wyroku tym trzeba zatem pamiętać i w razie potrzeby wykorzystać tezy z jego uzasadnienia.

Polecane wpisy